ساخت استخر پرورش جلبک با بهکارگیری ورقهای ژئوممبران
مقدمه
با افزایش نیاز جهانی به منابع پایدار انرژی، غذا، دارو و مواد اولیه صنعتی، پرورش جلبک به عنوان یکی از روشهای نوین و پرکاربرد در حوزه کشاورزی و بیوتکنولوژی اهمیت زیادی پیدا کرده است. جلبکها به دلیل رشد سریع، بازدهی بالا و قابلیت استفاده در صنایع مختلف از جمله تولید سوخت زیستی، مکملهای غذایی، داروها، کودهای زیستی و حتی تصفیه آب، مورد توجه سرمایهگذاران و کشاورزان قرار گرفتهاند. یکی از عوامل کلیدی در موفقیت پروژههای پرورش جلبک، احداث استخرهای استاندارد با حداقل نشت آب و حداکثر بهرهوری است. استفاده از ورقهای ژئوممبران به عنوان عایق در ساخت این استخرها، روشی مطمئن، مقرونبهصرفه و پایدار محسوب میشود. در این مقاله به بررسی مراحل ساخت استخر پرورش جلبک با استفاده از ژئوممبران میپردازیم.
مزایای استفاده از ژئوممبران در استخر جلبک
- عایقبندی کامل و جلوگیری از نشت آب: ژئوممبرانها به دلیل نفوذناپذیری بالا، مانع از هدررفت آب و مواد مغذی میشوند.
- مقاومت شیمیایی بالا: این ورقها در برابر اسیدیته، قلیائیت و نمکهای موجود در آب جلبک مقاومت زیادی دارند.
- طول عمر بالا و دوام: ژئوممبرانها مقاوم در برابر اشعه UV، اکسیداسیون و رشد جلبک یا باکتری روی سطح خود هستند.
- سهولت نصب و نگهداری: سرعت اجرای بالا و هزینه پایین تعمیرات از دیگر مزایای این ورقهاست.
- افزایش بهرهوری تولید: حفظ کیفیت آب و کنترل بهتر شرایط محیطی باعث افزایش رشد و بازدهی جلبکها میشود.

مراحل ساخت استخر پرورش جلبک با ژئوممبران
۱. انتخاب محل مناسب
- دسترسی به منابع آب باکیفیت و نور خورشید کافی
- دوری از مناطق با خطر آلودگی یا سیلاب
- نزدیکی به زیرساختهایی مانند جاده، برق و بازار فروش
۲. طراحی استخر
- تعیین ظرفیت و نوع جلبک (مثلاً اسپیرولینا یا کلرلا)
- طراحی ابعاد، عمق (معمولاً ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر)، شیببندی مناسب برای جمعآوری آب
- پیشبینی کانالهای ورودی و خروجی آب و سیستم هوادهی (paddle wheel)
۳. آمادهسازی بستر
- خاکبرداری و ایجاد شکل اولیه استخر طبق نقشه
- تسطیح کف و دیوارهها و حذف سنگها و اجسام تیز
- اجرای لایه ژئوتکستایل (در صورت نیاز) برای حفاظت بیشتر از ژئوممبران
۴. نصب ورق ژئوممبران
- انتخاب نوع ژئوممبران (معمولاً HDPE یا LLDPE با ضخامت ۱ تا ۱.۵ میلیمتر)
- پهن کردن ورق بر کف و دیوارهها با در نظر گرفتن اضافهطول (overlap)
- جوشکاری لبهها با دستگاه اکسترودر یا wedge welder برای اطمینان از عدم نشت
- تست کیفیت جوشها با روشهای Vacuum Box یا Spark Test
۵. تکمیل سیستم
- نصب سیستم گردش آب (پمپ و پروانه چرخان)
- نصب سیستم تأمین دیاکسیدکربن و مواد مغذی (در صورت لزوم)
- ایجاد راهروها یا مسیرهای نگهداری در اطراف استخر
۶. آبگیری و کشت جلبک
- پر کردن استخر با آب تمیز و تنظیم پارامترهای لازم (pH، دما، شوری)
- افزودن بذر جلبک و شروع فرآیند پرورش
- نظارت مستمر بر شرایط محیطی و رشد جلبکها
نکات فنی مهم
- ضخامت ژئوممبران بر اساس شرایط پروژه انتخاب میشود؛ برای استخرهای جلبک ضخامت ۱ میلیمتر به بالا توصیه میشود.
- رنگ ژئوممبران (معمولاً مشکی) میتواند بر دمای آب اثر بگذارد؛ در مناطق گرم، استفاده از ژئوممبرانهای روشن یا سفید پیشنهاد میشود.
- حاشیههای ژئوممبران باید به درستی مهار شوند (anchor trench) تا از جابهجایی در اثر باد یا جریان آب جلوگیری شود.
نتیجهگیری
ساخت استخر پرورش جلبک با استفاده از ورقهای ژئوممبران، راهکاری کارآمد، اقتصادی و مطمئن برای فعالان حوزه کشاورزی نوین و بیوتکنولوژی است. با رعایت اصول طراحی و اجرای صحیح، این نوع استخرها میتوانند زمینهساز تولید پایدار و سودآور انواع جلبکهای تجاری باشند.
تولزپولز | خرید ابزارالات و دستگاه تصفیه آب